Alarmi i Spajiç për destabilizimin e Malit të Zi: Si hyri Shqipëria në skenarin e “luftës hibride”?

Çfarë ndodhi?

Më 27 gusht, kryeministri malazez Milojko Spajić doli publikisht me një paralajmërim të pazakontë: tha se Podgorica kishte “informacione serioze operative të sigurisë” se mbyllja e kapitujve të rinj të negociatave me BE-në do të shoqërohej me një veprimtari të koordinuar hibride, ku do të përfshiheshin zyrtarë të të paktën dy vendeve të rajonit.

“Kemi informacione serioze operative të sigurisë se mbyllja e njoftuar e kapitujve të rinj të negociatave do të shoqërohet me veprime të koordinuara hibride, që përfshijnë zyrtarë nga të paktën dy vende në rajon”, shkroi Spajić në platformën “X”.

Sipas tij, objektivi ishte destabilizimi i Malit të Zi, me mbështetjen e aktorëve politikë dhe një pjese të medias brenda vendit.

"Vijesti" nxjerr në skenë Shqipërinë dhe Serbinë

Spajić e paraqiti situatën si një përpjekje për të goditur rrugën evropiane të Malit të Zi, pikërisht në momentin kur vendi po avancon në negociatat me Brukselin.

Por Vijesti e çon analizën një hap më tej. Në një shkrim të 28 gushtit, gazeta citon burime të sektorit të sigurisë që thonë se disa qendra pushteti në rajon nuk janë të interesuara për përparimin e shpejtë të Malit të Zi drejt BE-së dhe se destabilizimi i brendshëm do të ishte një mënyrë për ta ngadalësuar këtë proces.

Në artikull, media malazeze i referohet pikërisht dy shteteve fqinje: Shqipëria dhe Serbia.

“Serbia dhe Shqipëria janë dy vende për të cilat Kryeministri Milojko Spajić (Lëvizja Evropa Tani) po i referohej në një postim në rrjetin social “Iks”, në të cilin foli për veprimin hibrid, mësoi “Vijesti” nga disa burime”, shkruhet në artikull.

Vijesti nuk publikoi prova konkrete për një operacion shqiptar apo serb dhe nuk identifikoi zyrtarët që pretendohet se janë përfshirë. Madje gazeta vetë shkruan se këto janë vlerësime dhe të dhëna operative të burimeve të sigurisë, jo fakte të provuara.

“Burimi i paraqiti të gjitha sa më sipër si vlerësime sigurie dhe gjetje operative, jo si fakte të vërtetuara. Burimet me të cilat foli ekipi editorial dje, të cilat konfirmuan se Spajić po i referohej Serbisë dhe Shqipërisë, nuk donin të flisnin për detaje të tjera të operacionit të supozuar hibrid”, thuhet në artikull.

Përplasja Vuçiç–Spajić

Vetëm rreth dy javë para deklaratës për “luftën hibride”, Spajić dhe presidenti serb Aleksandar Vuçiç u përfshinë në një përplasje të drejtpërdrejtë politike.

Më 11 gusht, Vuçiç kritikoi politikën e Podgoricës ndaj Serbisë dhe pretendoi se në Mal të Zi po bëhej përpjekje për të ndryshuar identitetin e serbëve që jetojnë atje. Ai akuzoi gjithashtu median malazeze për një fushatë shumë të ashpër kundër Serbisë.

“Nuk keni pse të shikoni lëvizjet e tyre institucionale ndaj Serbisë që janë shqetësuese, mjafton të shikoni skenën e tyre mediatike dhe ta bëni të qartë se Serbia është shënjestra e fushatës më brutale, që zgjat rreth gjashtë ose shtatë ditë… Në vendin tonë, Mali i Zi përmendet herë pas here, ndërsa në Mal të Zi, 90 përqind të kohës flasin keq për Serbinë”, vërejti Vuçiç.

Spajić iu përgjigj publikisht duke thënë se Mali i Zi kërkon marrëdhënie të mira me Serbinë, por njëkohësisht do të ndjekë një politikë të qartë evropiane. Ai e kritikoi Vuçiçin për atë që e quajti rol të “PR-it të Rusisë” dhe ngriti pyetje mbi qëndrimet e dyfishta të Serbisë ndaj Rusisë dhe Ukrainës.

“Mali i Zi nuk dëshiron konflikt me Serbinë. Ne duam marrëdhënie të mira fqinjësore, por edhe një politikë të qartë evropiane, të cilën, padyshim, zoti Vuçiç nuk dëshiron ta kuptojë. Dhe nuk është shumë e përshtatshme që ai të marrë rolin e PR të Rusisë nga pozicioni i tij dhe t’u mësojë të tjerëve për principatat”, shkroi Spajiç në X.

Përplasja nuk mbeti vetëm mes dy presidentëve/kryeministrave. Ana Brnabiç, kryetare e Kuvendit serb, reagoi ashpër ndaj Spajić, ndërsa ministri serb për Integrimin Evropian, Nemanja Staroviç, gjithashtu e kritikoi.

Tirana i përgjigjet akuzave të Spajić

Nga Tirana ka pasur një reagim zyrtar, por jo nga kryeministri Edi Rama.

Përballë pretendimeve të publikuara në Mal të Zi, ka reaguar ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ferit Hoxha, i cili i ka cilësuar të pabazuara çdo aludim për përfshirjen e Shqipërisë në një skenar destabilizues ndaj Malit të Zi.

Hoxha ka theksuar se Shqipëria “nuk është dhe nuk mund të jetë pjesë e ndonjë skenari destabilizues” dhe ka bërë të qartë se deklarata e kryeministrit malazez Milojko Spajić nuk përmban një akuzë të drejtpërdrejtë ndaj Shqipërisë.

“Edhe pse nuk ka asnjë akuzë të formuluar zyrtarisht ndaj Shqipërisë, dua të theksoj fort dhe qartë se Shqipëria as nuk është dhe as nuk mund të jetë pjesë e ndonjë skenari destabilizues, as në Malin e Zi, vend fqinj, mik, partner dhe aleat në NATO, me të cilin ndajmë të njëjtin projekt të anëtarësimit në BE, dhe as askund tjetër.

Shqipëria dallohet pikërisht sepse bën të kundërtën: investon çdo ditë në bashkëpunim, mirëkuptim të ndërsjellë, stabilitet dhe zhvillim rajonal, si edhe në bashkëpunimin më të gjerë evropian dhe euroatlantik”, shkruan Hoxha.

Sipas tij, Tirana ka komunikuar edhe me autoritetet malazeze për të sqaruar situatën. “Ne jemi në kontakt të vazhdueshëm, në të gjitha nivelet, dhe kështu kam vepruar edhe në këtë rast, në komunikimet që kam pasur me zëvendëskryeministren dhe ministren e Punëve të Jashtme, Ibrahimoviç, si edhe me zëvendëskryeministrin Nik Gjelloshaj”, vijon Hoxha.

Asnjë reagim nga Beogradi

Ndryshe nga Tirana, e cila reagoi përmes ministrit për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ferit Hoxha, duke mohuar çdo përfshirje të Shqipërisë në një skenar destabilizues, nga Beogradi nuk ka pasur deri më tani një reagim zyrtar ndaj deklaratave të Spajić apo raportimit të “Vijesti” që identifikon Serbinë si një nga dy vendet e përmendura nga burimet malazeze.

As presidenti Aleksandër Vuçić, as qeveria serbe nuk kanë dalë publikisht për të komentuar akuzat, duke lënë kështu pa përgjigje një pretendim që, për momentin, mbetet i bazuar në të dhëna operative dhe burime të sigurisë, dhe jo në prova publike të bëra të ditura.