Albanians spend over twice as much as Europeans on food, 34.5% of consumption goes to the table

Food continues to occupy a much larger share of the consumption structure in Albania than in the European Union, reflecting the large differences in how spending is distributed.

The latest Eurostat data on the weights of goods and services in the Harmonized Index of Consumer Prices (HICP) show that in 2026, food and non-alcoholic beverages account for 34.5% of the consumption basket in Albania, up from 34.6% a year earlier.

This is more than double the European Union average of 16.3%, and ranks Albania second among European countries and other countries included in Eurostat data, after North Macedonia.

HICP weights do not directly represent an individual household's budget, but reflect the structure of monetary consumption expenditure used to calculate inflation. For each country, all categories together have a weight of 1,000, or 100%.

Over half of the shopping cart in Albania goes to food and restaurants

After food, the category with the largest share in Albania is restaurants and accommodation services, with 14.5% of the total. This share is also higher than the EU average of 10.7%.

Taken together, food, non-alcoholic beverages, restaurants and accommodation represent about 49% of the consumer basket in Albania.

Transportation accounts for 8.3%, while furniture, equipment and home maintenance account for about 5.6%. Healthcare represents 5.3%, while alcoholic beverages, tobacco and related products account for 5.2%.

Education also has a relatively high share compared to other countries. Educational services account for 4.6% of the Albanian basket, compared to only 1.2% in the EU. Of the countries with data available in Eurostat for 2026, Albania has the highest share of this category.

In contrast, housing, water, electricity, gas and other fuels account for only 5.8% of the basket, compared to around 14.9% in the EU. Albania has the lowest share of this category among countries with available data.

Transport also has a relatively low share, 8.3%, compared to 14.7% in the EU.

Insurance and financial services account for only 0.7% of the Albanian basket, while in the EU the weight is around 3%.

The Western Balkans spend much more on food

Pesha e lartë e ushqimeve nuk është karakteristikë vetëm e Shqipërisë. Në ekonomitë me të ardhura më të ulëta një pjesë shumë më e madhe e konsumit përqendrohet te nevojat bazë, veçanërisht ushqimet, duke lënë më pak hapësirë relative për kategori të tjera. Të dhënat tregojnë një ndarje të dukshme mes Ballkanit Perëndimor dhe pjesës më të madhe të Bashkimit Europian.

Në Maqedoninë e Veriut, ushqimet dhe pijet joalkoolike zënë 40.1% të shportës së konsumit, niveli më i lartë ndër vendet e përfshira në të dhënat e vitit 2026.

Pas saj renditet Shqipëria me 34.5% dhe Kosova me 32.8%. Në Malin e Zi, ushqimet përfaqësojnë 29.8% të shportës, ndërsa në Serbi 29.4%.

Pra, në pesë vendet e Ballkanit Perëndimor për të cilat Eurostat ka të dhëna, ushqimet zënë mesatarisht rreth 33.3% të shportës, ose afërsisht dyfishin e peshës së tyre në BE.

Diferenca mbetet e dukshme edhe kur krahasimi zgjerohet me vendet e tjera të Ballkanit. Në Rumani, ushqimet zënë 27.4%, në Bullgari 22.3%, në Kroaci 21.8%, ndërsa në Greqi vetëm 18.9%.

Kosova ka peshën më të lartë të transportit në rajon

Brenda Ballkanit Perëndimor ka diferenca të konsiderueshme edhe në kategoritë e tjera.

Në Kosovë, transporti zë 18.8% të shportës, më shumë se dyfishi i Shqipërisë dhe mbi mesataren e BE-së prej 14.7%. Në Serbi pesha e transportit është 12.9%, në Malin e Zi 11.5% dhe në Maqedoninë e Veriut 10.4%.

Shqipëria dhe Mali i Zi dallohen ndërkohë për peshën relativisht të lartë të restoranteve dhe akomodimit. Në Shqipëri kjo kategori zë 14.5% dhe në Malin e Zi 14.2%, krahasuar me 8.7% në Maqedoninë e Veriut, 4.3% në Kosovë dhe vetëm 3.9% në Serbi.

Për Shqipërinë, pesha e restoranteve dhe akomodimit është ulur lehtë nga 14.9% në 2025 në 14.5% në 2026. Ndërkohë, pesha e transportit është rritur nga 8% në 8.3%, ajo e mobilimit dhe mirëmbajtjes së banesës nga 5.3% në 5.6%, ndërsa rekreacioni, sporti dhe kultura nga 6.2% në 6.4%.

Pesha e ushqimeve ka mbetur pothuajse e pandryshuar, duke zbritur vetëm nga 34.6% në 34.5%.

Në BE, ushqimet, banesa dhe transporti marrin 46% të konsumit

Në Bashkimin Europian struktura e shpenzimeve është dukshëm më e shpërndarë.

Sipas Eurostat, në janar 2026, pothuajse 46% e totalit të shpenzimeve të konsumit të familjeve në BE përqendrohej në tri kategori: ushqime dhe pije joalkoolike; banesa, ujë dhe energji; dhe transport.

Secila prej këtyre kategorive është karakterizuar të paktën në një nga vitet e fundit nga rritje të ndjeshme të çmimeve, çka shpjegon edhe rëndësinë e tyre në zhvillimet e përgjithshme të inflacionit.

Ushqimet dhe pijet joalkoolike zënë 16.3% të shportës europiane, banesa, uji, energjia elektrike, gazi dhe lëndët e tjera djegëse 14.9%, ndërsa transporti 14.7%.

Në krahasim me janarin 2025, në BE u rrit pesha e rekreacionit, sportit dhe kulturës, e restoranteve dhe akomodimit, si dhe e arsimit. Në të kundërt, rëniet më të mëdha u shënuan te pesha e transportit dhe te informacioni e komunikimi./ Monitor