Flash News

E-TJERA

VAT increase, the next blow to tourism

VAT increase, the next blow to tourism

After nearly a decade of a reduced VAT of 6%, hotels and other accommodation structures in Albania are set to face a higher tax rate. The government has proposed that, from January 1, 2027, the VAT on accommodation be increased to 10%, a change from which it expects to collect an additional 593 million lekë to the budget.

The measure, included in the 2027 Fiscal Package, affects one of the main facilities granted to the sector in 2017, when the reduction of VAT to 6% was used as an instrument to promote tourism.

The new norm will apply to accommodation services, but also to all services offered within five-star hotels and resorts, with special status, operating under well-known international brands.

For the government, the main argument is that tourism is no longer at the same stage of development as when the fiscal relief was approved. In the context of the draft law, the VAT review is related to the growth and maturation of the sector, as well as the need to increase budget revenues, without completely removing its preferential treatment.

In this comparison, the government presents the proposed rate of 10% as a level that allows for more revenue for the budget, while maintaining a reduced treatment for tourism.

Tourism between two shocks, higher VAT, weaker euro

Representatives of the tourism industry see the timing of the VAT increase differently from the government.

For them, the change does not come in a market that has overcome the difficulties of development, but in a period when the depreciation of the euro against the lek, the increase in wages and daily expenses are reducing incomes and profit margins. The concern is that the new fiscal bill will weigh on the very advantage with which Albania has competed so far: price.

"The decision to increase VAT on accommodation from 6% to 10% is a direct blow to the competitiveness of Albanian tourism in the Balkans," says Zak Topuzi, from the Albanian Tourism Association.

He also objects to the timing of the proposal, citing, among other things, the devaluation of the euro by over 40% in the last four years, the doubling of labor wages, and the rising cost of raw materials that add to the burden.

Rrahman Kasa, president of the Albanian Tourist Union, links the loss of competitiveness to the demand profile that the country attracts. “We must bear in mind that Albania attracts mainly the segment of low-budget tourists, for whom price is one of the main criteria in choosing a destination.

Për këtë kategori turistësh, çdo rritje e çmimeve ndikon drejtpërdrejt në vendimmarrjen për pushimet.” Për një treg të tillë, sipas tij, rritja e tarifave të akomodimit nuk mbetet vetëm një problem i bilanceve të hoteleve, por mund të ndryshojë edhe zgjedhjet e turistëve.

Viti 2027 përbën një provë të veçantë për hotelet që punojnë me turistë të organizuar, kryesisht në Golem, Durrës dhe Vlorë. Një pjesë e tyre i kanë shitur paketat për sezonin e ardhshëm dhe kanë përcaktuar çmimet në kontrata me partnerët ndërkombëtarë. “Në rastin e kontratave të garancisë, çmimet janë të përcaktuara dhe hotelet nuk mund t’i ndryshojnë në mënyrë të njëanshme.

Ato nuk mund të rrezikojnë as marrëdhëniet me partnerët ndërkombëtarë, me të cilët bashkëpunojnë. Për këtë arsye, do të jenë të detyruara ta përballojnë vetë rritjen e barrës fiskale”, shprehet z. Kasa.

Për kontratat e vitit 2028, që negociohen gjatë vitit 2027, ai pret që ndryshimi i TVSH-së të reflektohet në çmime.

Për strukturat që shesin drejtpërdrejt te turistët individualë ose përmes platformave online, përshtatja e çmimeve mund të nisë më herët. Por TVSH-ja është vetëm njëra anë e problemit.

“Dua të theksoj se kjo rritje e TVSH-së vjen në një periudhë kur zhvlerësimi i euros kundrejt lekut vazhdon të ndikojë negativisht në të ardhurat e sektorit”, thotë z. Kasa.

Për hotelet që arkëtojnë në euro, ndërsa një pjesë të madhe të shpenzimeve e paguajnë në lekë, kursi i këmbimit mbetet një tjetër burim i vazhdueshëm presioni që nuk po njeh ndalje.

“Duke i marrë së bashku këta dy faktorë, vlerësoj se çmimet e akomodimit mund të rriten me 10-15%, ku një pjesë e konsiderueshme e kësaj rritjeje lidhet me efektin e kursit të këmbimit”, paralajmëron z. Kasa.

Ai shton se, në një Europë ku turistët po planifikojnë me më shumë kujdes shpenzimet, shtrenjtimi mund ta dobësojë pozicionin e Shqipërisë në segmentin e udhëtimeve me kosto të ulët.

Efekti, sipas përfaqësuesve të sektorit, nuk kufizohet vetëm te një sezon turistik, por te planet e biznesit që operatorët kanë në afatgjatë. “Në kushte të tilla, është e natyrshme që bizneset të përqendrohen fillimisht te mbijetesa dhe ruajtja e aktivitetit ekzistues, në vend që të planifikojnë zgjerimin apo investime të reja”, pohon z. Kasa.

Ndërkohë z. Topuzi sjell në vëmendje se lëvizja e fundit do t’i vendosë hotelet formale përballë detyrimeve të reja dhe një konkurrence të padrejtë me një numër të madh apartamentesh me qira ditore që, sipas tij, nuk janë formalizuar plotësisht.

Alternativat: TVSH e unifikuar për sektorin, ose zgjerim i bazës

Pavarësisht kritikave brenda sektorit të turizmit lakohen alternativa që takohen në disa pika dhe ndahen në të tjera për atë që mund të bëhet.

Këto alternativa bashkohen te kërkesa që rregullat të jenë më të qëndrueshme dhe konkurrenca mes operatorëve të jetë më e barabartë, por vendosin theksin në instrumente të ndryshme.

Rrahman Kasa thekson se Unioni Turistik Shqiptar ka lakuar prej vitesh mundësinë për një normë të vetme TVSH-je prej 10% për të gjithë zinxhirin e shërbimeve, jo një rritje të izoluar të tatimit për fjetjen në hotel.

“Kjo do të thotë që norma të mos zbatohet vetëm për akomodimin, por të përfshijë të gjithë zinxhirin e shërbimeve turistike, si shërbimet SPA, transportin turistik dhe bar-restorantet brenda strukturave akomoduese të certifikuara”, shpjegon z. Kasa.

Ai argumenton se normat e ndryshme e ndërlikojnë administrimin, krijojnë hapësira për informalitet dhe pengojnë konkurrueshmërinë. “Unifikimi i TVSH-së nuk do të thotë domosdoshmërisht se do të përmirësojë menjëherë gjendjen financiare të bizneseve, por do ta bënte sistemin e taksimit më të drejtë, më të thjeshtë dhe më të parashikueshëm për të gjithë sektorin”.

Z. Topuzi, nga ana tjetër, e vendos formalizimin e akomodimit në qendër të alternativës së parë. Sipas shifrave që ai citon nga Strategjia e Turizmit 2026–2030, vetëm 22% e rreth 285 mijë shtretërve turistikë janë në hotele, ndërsa pjesa tjetër janë kryesisht apartamente me qira ditore.

Në këtë realitet, sipas tij, zgjerimi i numrit të subjekteve që deklarojnë dhe paguajnë tatime do të ishte rrugë tjetër për të rritur të ardhurat publike. “Formalizimi i tregut të apartamenteve me qira ditore. Duke mbajtur të njëjtën TVSH 6%, mund të sigurohet zgjerimi i fashës paguese”, është propozimi i tij i parë.

Si alternativë, z. Topuzi propozon që TVSH-ja prej 10% të zbatohet si për akomodimin, ashtu edhe për ushqimin, për ta bërë turizmin shqiptar më konkurrues në rajon.

Për operatorët turistikë, shqetësimi nuk lidhet vetëm me rritjen e TVSH-së, por edhe me momentin kur ajo pritet të zbatohet. Me kontratat për vitin 2027 tashmë të nënshkruara, përfaqësuesit e sektorit të turizmit kërkojnë dialog me qeverinë dhe një periudhë tranzitore për zbatimin e ndryshimeve fiskale.

Pas disa vitesh rritjeje të fortë, turizmi ka dhënë gjatë vitit 2026 sinjalet e para të ngadalësimit, me një ecuri më të zbehtë se pritshmëritë. Në këto kushte, rritja e TVSH-së, nëse miratohet, shton pasiguritë për vitin 2027.

Mbetet e paqartë se sa nga barra e re do të përballohet nga bizneset, sa do të transferohet në çmimet për turistët dhe çfarë ndikimi do të ketë në kërkesën turistike.

Pas një periudhe kur sfida kryesore ishte ruajtja e ritmeve të larta të rritjes, sektori rrezikon të përballet me një sfidë dhe nëse do të mund të vazhdojë të rritet në kushtet e kostove më të larta dhe konkurrencës gjithnjë e më të fortë.

Protestat frenojnë rezervimet, por operatorët nuk shohin dëmtim të imazhit në afatgjatë

Protestat dhe tensionet politike të muajve të fundit kanë ndikuar në rezervimet e strukturave akomoduese, veçanërisht në Tiranë, por operatorët turistikë nuk vlerësojnë se këto zhvillime kanë cenuar imazhin e Shqipërisë si destinacion turistik.

Shqetësimi i tyre lidhet më shumë me pasigurinë që krijon situata dhe ndikimin në funksionimin normal të bizneseve, ndërsa pasojat për vitin 2027 mbeten ende të paqarta.

Një prej operatorëve të rëndësishëm hotelierë në kryeqytet pohon për “Monitor” se vetëm gjatë tetorit është regjistruar një rënie prej 20% e rezervimeve të konfirmuara, një tkurrje që e konsideron të ndjeshme për tregun e Tiranës. Sipas tij, nëse situata vazhdon e pandryshuar, rënia mund të jetë e ngjashme ose edhe më e thellë në muajt pasues.

Ai parashikon që viti 2026 të mbyllet me një rënie të aktivitetit prej rreth 5% krahasuar me vitin e kaluar. Ecurinë e dobët e lidh me dy zhvillime kryesore: konfliktin me Iranin dhe tensionet e brendshme politike.

“Ulja e çmimeve nuk do ta ndryshonte situatën. Tirana ka tashmë çmime shumë të ulëta dhe nuk besoj se çfarëdo uljeje tjetër do të ndikonte në rezervime. Nëse situata vazhdon kështu, mendoj se do të na duhet të marrim kredi për të përballuar shpenzimet operative”, pohon një prej operatorëve hotelierë.

Gjithsesi, ai nuk beson se zhvillimet aktuale kanë dëmtuar imazhin e Shqipërisë si destinacion turistik. Problemi, sipas tij, lidhet më tepër me garancinë e sigurisë dhe funksionimin e infrastrukturës mbështetëse të sektorit. Është ende herët për të vlerësuar përmasat e pasojave ekonomike, por prishja e normalitetit të aktivitetit mund të ketë ndikime të konsiderueshme negative për bizneset.

Edhe Rrahman Kasa, nga Unioni Turistik Shqiptar, konfirmon se protestat dhe tensionet janë reflektuar në rënien e numrit të turistëve, veçanërisht në Tiranë, por ndikimi nuk ka qenë shumë i madh, pasi kjo periudhë përkon me sezonin e ulët turistik.

Z. Kasa vëren gjithashtu se zhvillime të ngjashme janë regjistruar edhe në vende të tjera, duke e zbutur disi ndikimin që mund të kishte një situatë e izoluar vetëm në Shqipëri.

Ai nuk mendon se këto zhvillime kanë dëmtuar imazhin e vendit si destinacion turistik, ndonëse pranon se kanë ndikuar në aktivitetin e sektorit.

Sa i përket vitit 2027, z. Kasa shprehet se është ende e vështirë të bëhen parashikime, veçanërisht në kushtet kur ndryshimet e propozuara fiskale përkojnë me rritjen e kostove të operimit.

Sipas tij, edhe viti 2026 pritet të mbyllet me një rritje më të ulët të aktivitetit turistik sesa parashikohej përpara dhe gjatë sezonit veror.

Zak Topuzi, nga Shoqata Shqiptare e Turizmit, paralajmëron se protestat përbëjnë një tjetër moment kritik që mund të ndikojë negativisht në industrinë turistike në vitin 2027.

Ai kërkon maturi politike dhe institucionale, duke theksuar se turizmi nuk mund të mbajë mbi shpatulla faturën e betejave politike. Sipas tij, investitorët dhe partnerët ndërkombëtarë kërkojnë qetësi dhe siguri, ndërsa sektori që siguron të ardhura për qindra mijë familje ka nevojë për stabilitet.

Draftligji i ri i turizmit vendos rregulla për apartamentet dhe kontrolle mbi hotelet

In parallel with the Fiscal Package proposal to increase VAT on accommodation from 6% to 10%, the government has issued for public consultation a new draft law on tourism, which provides for new obligations for the registration, categorization and reporting of the activity of accommodation structures.

One of the main changes relates to apartments, villas, flats and rooms that are rented out for short-term stays, including those offered through electronic booking platforms.

According to Article 48, these units must register on the e-Albania portal before starting their activity and be provided with a unique registration code. Registration is mandatory for each unit separately, regardless of whether it is managed individually or by an operator managing several properties.

The unique code must be displayed in every offer, advertisement or publication, including online booking platforms. The minimum criteria, documentation and registration procedures will be determined by order of the Minister responsible for Tourism.

For hotels and other accommodation structures, the draft law provides for the obligation to request a categorization certificate within 30 days of registration with the National Business Center.

The classification certificate will be valid for eight years, while the structures will be subject to periodic verifications for compliance with standards.

Another provision of fiscal importance is the obligation of tourism entrepreneurs to declare the occupancy capacity of accommodation structures. For tax purposes, this capacity cannot be lower than the minimum level to be determined by the Council of Ministers, together with the relevant period of occupancy.

The bill also requires electronic registration of customers and monthly reporting of data on visitors and nights of stay, including short-term accommodation units.

For carrying out the activity without a categorization certificate, fines ranging from 20 thousand to 400 thousand lekë are foreseen, depending on the number of rooms. Failure to declare or incorrect declaration of statistical data is punishable by a fine of 100 thousand lekë./ Monitor

Të fundit

Poll

2026-11-16 09:40:00