Dorëheqja e Evis Salës: a i kushtoi “superkompania e barnave” detyrën ministres?

E paralajmëruar prej ditësh në media, dorëheqja e Evis Salës nuk ishte krejt e papritur. Emri i saj ishte përmendur më herët për një largim të mundshëm nga qeveria.

Arsyeja e dorëheqjes, e komunikuar gjatë mbledhjes së qeverisë, lidhet me angazhimin e Salës për t’iu rikthyer projekteve të saj akademike.

Por largimi i saj vjen në një moment kur në qendër të vëmendjes është edhe një projektligj i qeverisë për krijimin e një “superkompanie” shtetërore të barnave dhe pajisjeve mjekësore, nismë e cila ka shkaktuar debate.

Por çfarë parashikon kjo “superkompani”?

Projektligji synon krijimin e një shoqërie aksionare me kapital 100% shtetëror, e cila do të marrë përsipër një sërë funksionesh në zinxhirin e furnizimit të sistemit publik shëndetësor.

Sipas draftit të raportuar, kompania do të planifikojë nevojat për barna dhe pajisje mjekësore, do të zhvillojë procedurat e prokurimit, do të negociojë çmimet, do të blejë dhe importojë barnat, si dhe do të merret me magazinimin, transportin dhe shpërndarjen e tyre.

Kompetencat e saj nuk do të kufizohen vetëm te furnizimi i institucioneve publike. Shoqëria parashikohet të ketë mundësi të krijojë partneritete me sektorin privat, të marrë pjesë në kompani të tjera dhe të zhvillojë projekte të përbashkëta në këtë fushë.

Kjo nismë është shoqëruar më herët edhe me raportime për përplasje mes kryeministrit Edi Rama dhe Evis Salës.

Sipas raportimeve të publikuara në gusht, Sala kishte shprehur rezerva ndaj draftit dhe kishte refuzuar ta firmoste atë në formën e propozuar. Po sipas këtyre raportimeve, Rama i kishte lënë ministres afat deri në shtator për finalizimin e projektligjit.

Këlliçi: Dorëheqja lidhet me “superkompaninë”

Deputeti demokrat Belind Këlliçi e ka lidhur drejtpërdrejt dorëheqjen e Salës me projektin për krijimin e kësaj shoqërie.

Në një reagim të tij, Këlliçi pretendon se pas nismës qëndron biznesmeni izraelit Sani Sanilevich, duke e lidhur projektin me interesa private në sektorin e shëndetësisë.

Sipas deputetit demokrat, miratimi i projektligjit do të sillte një përqendrim të madh të kompetencave në një strukturë të vetme.

“Praktikisht bëhet fjalë për krijimin e një Ministrie Shëndetësie paralele, por me pushtet absolut që sipas gjithë gjasave do të kontrollohet nga miku i ngushtë i Edi Ramës, izraeliti Sani Sanilevich, që është dhe konsull nderi i Shqipërisë, me firmë të vetë Ramës. Dhe jo vetëm ngritja e një spitali privat, por marrja nën kontroll e gjithë sektorit, me shoqërinë që kërkon të ngrejë Edi Rama”, shkruan Këlliçi.

“Pushtet i përqendruar në një dorë”

Kritik ndaj projektit ka qenë edhe gazetari Osman Stafa, i cili ka ngritur shqetësime mbi mënyrën se si do të funksionojë struktura e re.

Stafa thekson se kompania nuk do të merret vetëm me blerjen e barnave, por me një pjesë të gjerë të procesit, duke përfshirë planifikimin e nevojave, tenderët, negocimin e çmimeve, blerjen, magazinimin, shpërndarjen, mirëmbajtjen e pajisjeve mjekësore dhe menaxhimin e rezervave strategjike.

Ai ka ngritur pyetjen se në cilin vend të Bashkimit Europian ekziston një kompani shtetërore me një përqendrim të tillë kompetencash.

“Në cilin vend të Bashkimit Europian ekziston një kompani shtetërore me kaq shumë pushtet të përqendruar në një dorë? Sipas projektligjit, kompania shqiptare nuk do të merret vetëm me blerjen e ilaçeve. Ajo do të planifikojë nevojat, do të bëjë tenderët, do të negociojë çmimet, do të blejë barna dhe pajisje, do t'i magazinojë dhe shpërndajë... Dhe, me miratimin e qeverisë, pasuritë shtetërore mund të përdoren edhe si garanci, kolateral apo hipotekë për financime”, shkruan Stafa.

Reagimi i Salës: Kam angazhime ndërkombëtare

Pas dorëheqjes, Evis Sala ka reaguar përmes një deklarate, ku konfirmon se largimi nga kabineti qeveritar lidhet me angazhime të reja ndërkombëtare në fushën e saj të ekspertizës.

“Sot ishte mbledhja ime e fundit si anëtare e kabinetit qeveritar, pasi kam pranuar disa angazhime ndërkombëtare të rëndësishme në fushën time të ekspertizës: onkologji – inteligjencë artificiale – inovacion”, shkruan Sala.

Reagimi i Salës pas dorëheqjes ka qenë formal dhe i ngjashëm me deklaratat që shoqërojnë zakonisht largimet nga qeveria. Ajo rendit arsyet profesionale të vendimit dhe, në vijim, falënderon kryeministrin për besimin dhe mbështetjen. 

Megjithatë, në deklaratën e saj Sala nuk përmend projektligjin për “superkompaninë e barnave” dhe as raportimet për rezervat apo përplasjet lidhur me këtë nismë. Kështu, ndërsa arsyeja zyrtare e dorëheqjes lidhet me angazhimet e saj të reja ndërkombëtare, mbetet ende e hapur pyetja nëse “superkompania e barnave” ka luajtur apo jo një rol në largimin e saj nga qeveria./ Politiko.al