Skandali me helmimin tek Akademia e Sigurisë: 'Sori-al' me flamuj të kuq në procedurat e prokurimit; skualifikime dhe mungesë konkurrence

Çfarë ndodhi?

56 studentë të Akademisë së Sigurisë në Tiranë u paraqitën në spital pas dyshimeve për helmim ushqimor, pas konsumimit të ushqimit të shpërndarë në ambientet e institucionit. Ngjarja ka çuar në nisjen e hetimeve dhe në arrestimin e dy personave të lidhur me shërbimin e kateringut.

Konteksti

Ngjarja ka rikthyer në vëmendje mënyrën e furnizimit me ushqim në institucionet publike të sigurisë, përfshirë Policinë e Shtetit, Akademinë e Sigurisë dhe struktura të tjera shtetërore, të cilat operojnë përmes kontratave të shërbimit të gatimit dhe shpërndarjes së ushqimit.

Kush është “Sori-al”?

“Sori-al” shpk është një kompani private kateringu që ka fituar disa kontrata publike për shërbimin e ushqimit në institucione shtetërore. Ajo figuron si operator ekonomik në disa procedura të zhvilluara nga Operatori i Blerjeve të Përqendruara (OBP), përfshirë Akademinë e Sigurisë, Policinë e Shtetit, si dhe spitale rajonale dhe institucione të tjera publike.

Zinxhiri i kontratave publike: miliona lekë në marrëveshje afatgjata

Të dhënat e prokurimeve publike tregojnë se “Sori-al” shpk ka siguruar kontrata të njëpasnjëshme me vlera të konsiderueshme në sektorin publik:

2024 – Reparti Ushtarak nr. 5001 (Ministria e Mbrojtjes)

Kontratë me vlerë 339,176,510 lekë me TVSH, me afat 48 muaj, për shërbim ushqimi për personelin ushtarak.

2024 – Spitali Psikiatrik “Ali Mihali”, Vlorë

Kontratë me vlerë 302,149,920 lekë pa TVSH, me afat 48 muaj, për shërbim ushqimi në institucion shëndetësor me ndjeshmëri të lartë.

2024 – Spitali Rajonal Berat

Kontratë me vlerë 102,245,085 lekë pa TVSH, me afat 48 muaj, për furnizim ushqimor të pacientëve dhe stafit.

2022 – Akademia e Sigurisë

Kontratë rreth 206,639,287 lekë pa TVSH, me afat 3-vjeçar, për shërbim ushqimi për kursantët dhe punonjësit.

2018 – Akademia e Sigurisë

Kontratë rreth 170,196,959 lekë pa TVSH, me afat 36 muaj, për shërbim ushqimi në të njëjtin institucion.

Përqendrimi i kontratave, monopolizim?

Analiza e të dhënave tregon se e njëjta kompani ka siguruar kontrata në disa sektorë të ndjeshëm publikë: siguri, ushtri dhe shëndetësi. Kjo përfshin institucione si Akademia e Sigurisë, struktura të Policisë së Shtetit, njësi ushtarake dhe spitale rajonale.

Ky përqendrim kontratash në një operator të vetëm ka ngritur pikëpyetje mbi mënyrën e shpërndarjes së shërbimeve të kateringut në institucionet publike, si dhe mbi varësinë e tyre nga pak kompani.

Tendera edhe për spitale dhe institucione të tjera

Përveç strukturave të sigurisë, “Sori-al” shpk rezulton fituese edhe në institucione shëndetësore:

Spitali Psikiatrik “Ali Mihali” – mbi 302 milionë lekë pa TVSH

Spitali Rajonal Berat – mbi 102 milionë lekë pa TVSH

Këto kontrata përfshijnë shërbim ushqimi për pacientë në institucione ku standardet e sigurisë ushqimore janë thelbësore.

'Red flag' në tendera miliona: mungesë konkurrence dhe skualifikime

Në disa prej procedurave të prokurimit ku është shpallur fituese kompania “Sori-al” shpk, dokumentacioni përfshin shënime të klasifikuara si “red flag”, të cilat në vlerësimet analitike të tenderëve përdoren si sinjale rreziku për mungesë konkurrencë dhe ekspozim të mundshëm ndaj shkeljeve të pajtueshmërisë ligjore ose praktikave joetike në prokurim publik.

Në rastin e Spitalit Psikiatrik “Ali Mihali” në Vlorë, evidentohet skualifikimi i të gjithë operatorëve konkurrues përveç fituesit dhe skualifikimi i ofertës me vlerë më të ulët, ndërsa në tenderin për Repartin Ushtarak nr. 5001 në Ministrinë e Mbrojtjes janë konstatuar gjithashtu indikatorë “red flag” që lidhen me mungesë konkurrence dhe rrezik potencial në procesin e vlerësimit, duke u konsideruar si sinjale për verifikime të mëtejshme dhe jo si prova shkeljeje ligjore.

 

Gjetjet e AKU-së: probleme në gjurmueshmëri dhe zinxhirin e furnizimit

Autoriteti Kombëtar i Ushqimit ka kryer kontrolle në terren, ku ka konstatuar se ushqimi nuk përgatitej në vend, por vinte i gatshëm si catering nga subjekti “Sori-al”, i prodhuar në ambientet e “Garnizoni Skënderbej” në Tiranë.

Gjatë inspektimeve janë bllokuar sasi produktesh ushqimore (85.9 kg në një pikë dhe 67.3 kg plus 1,350 vezë në një tjetër), ndërsa janë marrë mostra për analiza mikrobiologjike në ISUV. Për mungesë të sistemit të plotë të gjurmueshmërisë, janë vendosur dy masa administrative me gjobë prej 100 mijë lekësh./ Politiko.al