Integrimi/ A po e shtyn Tirana Brukselin drejt planit Rama–Vuçiç?

Çfarë ndodhi?

Ministri i Jashtëm Ferit Hoxha ka vënë në pikëpyetje planin e Bashkimit Europian për “integrimin gradual” të vendeve kandidate, duke deklaruar se nuk ka ende një shpjegim të qartë se si do të funksionojë në praktikë.

Në një intervistë për Euractiv, ai tha se koncepti i anëtarësimit fillimisht dhe reformave më pas nuk është i qartë dhe se procesi aktual që Shqipëria njeh, mbetet ai i bazuar në meritë dhe metodologjinë zyrtare të negociatave.

“Shumë njerëz flasin për integrimin gradual. Nuk e di çfarë do të thotë, sepse askush nuk e ka shpjeguar si funksionon”, tha Hoxha.

Konteksti

Deklarata vjen në një moment kur procesi i zgjerimit të BE-së në Ballkanin Perëndimor është ngadalësuar dhe debati për “integrimin gradual” është bërë gjithnjë e më i pranishëm në Bruksel. Shtetet anëtare nuk kanë gjetur ende dakordësinë për t’i dhënë “dritën jeshile” IBAR-it, raporti kyç që i hap rrugë mbylljes së kapitujve negociues.

Çfarë kërkon Hoxha?

Hoxha kërkon që “integrimi gradual” të mos mbetet një koncept i paqartë politik, por të shoqërohet me mekanizma konkretë. Ai sugjeron që vendet kandidate që avancojnë në negociata të fitojnë rol më aktiv në strukturat e BE-së, për shembull status vëzhguesi në fushat ku hapen kapitujt e negociatave.

Kjo qasje lidhet edhe me editorialin e përbashkët të kryeministrit Edi Rama dhe presidentit serb Aleksandar Vuçiç në Frankfurter Allgemeine Zeitung, të cilët propozuan një integrim të përshpejtuar në tregun e brendshëm të BE-së dhe zonën Schengen, por pa anëtarësim të plotë dhe pa të drejta vetoje.

Tirana kërkon formulën Rama– Vuçiç

Deklaratat e Hoxhës praktikisht rikthejnë në debat modelin e propozuar më herët nga Rama dhe Vuçiç.

Në editorialin e përbashkët të botuar në gazetën gjermane Frankfurter Allgemeine Zeitung, dyshja Rama-Vuçiç kërkonin integrim të përshpejtuar në tregun e BE-së dhe në Schengen, por pa të drejta të plota vendimmarrjeje.

"Kjo është arsyeja pse ne po bëjmë thirrje për një integrim të përshpejtuar të vendeve kandidate të përgatitura në tregun e brendshëm dhe zonën Schengen. Kjo mund të sjellë përfitime të prekshme për qytetarët, duke forcuar njëkohësisht pozicionin ekonomik dhe gjeopolitik të BE-së pa e rënduar arkitekturën e vendimmarrjes së BE-së dhe pa ndryshuar ekuilibrin e saj institucional. Kjo nuk do të thoshte as të drejta vetoje, as komisionerë shtesë, anëtarë të Parlamentit Evropian apo ndryshime në strukturat e votimit."

Në këtë kuptim, nëse Rama dhe Vuçiç e paraqitën modelin si një vizion politik për të afruar Ballkanin me BE-në, Hoxha kërkon sqarim konkret nga Brukseli se si ky “integrim gradual” do të funksionojë në realitet dhe çfarë përfitimesh reale sjell për vendet kandidate.

Pra, nëse Rama–Vuçiç propozonin formulën politike, Hoxha po kërkon mekanizmin e zbatimit të saj.

Qëndrimi i BE mbi editorialin

Brukseli e ndau qartazi editorialin Rama-Vuçiç nga realiteti që kërkon integrimi përmes reformave. Komisioni Evropian deklaroi se zgjerimi është prioritet kyç dhe e cilësoi editorialin “komente dhe spekulime”.

“Siç e dini, ne kurrë nuk komentojmë mbi komente dhe nuk komentojmë mbi spekulime. Le të kujtojmë se zgjerimi është një prioritet kyç për këtë Komision. Ai është një nga mjetet më të fuqishme të BE-së për stabilitet, siguri dhe prosperitet të përbashkët. Ne jemi plotësisht të angazhuar për ta bërë zgjerimin realitet. Për këtë qëllim, ne mbështesim vendet e zgjerimit me të gjithë asistencën e nevojshme politike, ekonomike dhe teknike. Integrimi gradual tashmë po sjell përfitime konkrete edhe përpara anëtarësimit”, tha Komisioni Europian.

Komisionerja e Bashkimit Evropian për Zgjerimin, Marta Kos, për POLITICO hodhi poshtë idenë Rama-Vuçiç, duke theksuar se liderët “ndoshta nuk e dinë sa shumë duhet të bëjnë nëse duan të jenë pjesë e Schengen-it ose tregut të përbashkët.”

Komisionerja shtoi se procesi i reformave është i vështirë, si për integrimin ekonomik, ashtu edhe për anëtarësimin në BE, duke kujtuar se asnjë vend nuk është bërë anëtar që nga Kroacia në vitin 2013.

Raporti i IBAR mbetet pezull

9 shtete anëtare kanë bllokuar miratimin e IBAR, raporti kyç që i hap rrugë mbylljes së kapitujve negociues të integrimit. Ngërçi u krijua pasi mazhoranca dhe Rama vendosën të mos i hapin rrugë arrestimit të Belinda Ballukut nga SPAK.

Asokohe, disa diplomatë në Bruksel u shprehën se shtetet anëtare presin që politika të mos e pengojë sundimin e ligjit dhe se për këtë, nuk do të jenë të gatshme të miratojnë raportin “IBAR”. Pra shtetet anëtare, kërkojnë të shohin dëshmi se në Shqipëri politika nuk e pengon sundimin e ligjit dhe se vendi do t’i vazhdojë reformat dhe përmbushjen e kritereve për t’u anëtarësuar në BE.

Megjithatë, Rama u mundua të justifikojë faktin se Shqipëria ka ngecur në miratimin e IBAR. Ai deklaroi se mjafton që një vend i BE të thotë “jo” dhe nuk bëhet, duke ia faturuar dështimin e qeverisë së tij vendeve që kanë dalë kundër hapjes së negociatave.

“Ata në katin e dytë tani janë 27 vendet anëtare dhe aty funksionon ndryshe. Aty nuk funksionon vetëm me çfarë ke bërë ti. Aty funksionon sa gati janë të 27 që të thonë “po” dhe mjafton një të thotë “jo”, nuk bëhet. Për çdo gjë, edhe për vendimet që Bashkimi Europian merr për veten e vet, del njëri kundër, s’bëhet”, deklaroi Rama./ Politiko.al